Araştırma ve Yayın Etiği

ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

 ETİK KURALLAR

 

Woman 2000 Dergisi, akademik ve etik standartlar konusunda Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayınlanan rehberler ve politikalar ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca çıkarılan Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Ve Yayın Etiği Yönergesi’nde belirtilen etik kuralları esas almaktadır.

ARAŞTIRMALARA İLİŞKİN ETİK KURALLAR

Dergide yayımlanacak araştırmaların, bilimsel etik ilkelere ve TR Dizin kriterlerine uygun olarak yürütülmesi zorunludur.

(https://trdizin.gov.tr/wp-content/uploads/2022/04/TRDizin_etik_ilkeleri_akis_semasi.pdf)

Etik Kurul ve Yasal İzinlerin Bildirimi: TR Dizin kriterleri uyarınca, dergide yayımlanacak makalelerde etik kurul izni ve/veya yasal ya da özel izin gerekip gerekmediği açıkça belirtilmelidir. Etik kurul veya izin alınması gereken çalışmalarda; iznin alındığı kurumun adı, izin tarihi ve karar ya da sayı numarası açık şekilde yer almalıdır.

Makale İçinde Etik Bilgilerin Belirtilmesi: İnsan unsuru içeren çalışmalarda, makalenin “Yöntem” bölümünde katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alındığı ve çalışmanın yürütüldüğü kurumdan etik kurul onayı alındığı açıkça belirtilmelidir.

 

ETİK VE YAYIN KONUSUNDA GENEL KURALLAR:

Gönderilen Yazıların İnceleme Aşamaları

  • Editörler, gelen yazıları en kısa sürede ön incelemeden geçirmelidir.
  • Gelen yazılar ilk olarak editörler tarafından, derginin konusu ve amaçlarıyla örtüşüp örtüşmediği yönünden incelenir.
  • Gelen yazılar için intihal programları (Ithenticate) kullanılmaktadır. Alıntılar ve kaynakça hariç %20 ve üzeri olan yazılar ön inceleme aşamasında doğrudan reddedilmektedir. İntihal oranı %20 altında olsa bile, iç kısımdaki yüzdelerde, tek bir kaynaktan yapılan alıntı oranının en fazla %2 olması gerekmektedir. Tüm intihal raporları, metin içinde bir hata olup olmadığı yönünden editör tarafından mutlaka kontrol edilmektedir.
  • Ön incelemede, değerlendirilme sürecine alınmayacak yazıları editör, gerekçeli şekilde yazar sahibine bildirir. Ön incelemede ret sebepleri çok çeşitli olabileceği için yazarlar bu konuda mümkün olduğunca bilgilendirilmektedir. Örneğin, aynı konuda son sayılarda ardışık biçimde makalelerin yayınlanması, derginin konusu ile makale konusunun açık biçimde örtüşmemesi, aynı yazarın son sayıda makalesinin yayınlanması, intihal raporunun %20 üzeri olması gibi.
  • Eğer düzeltilebilecek türden eksiklikler varsa örneğin, kelime sayısının aşılması, anahtar kelime, özet kısmının yer almaması, eksik bilgiler vb. gibi tamamlanması için yazara gönderilir. Yazardan bu bilgileri ne zamana kadar tamamlayıp gönderecekleri konusunda editöre bilgi vermeleri beklenmektedir. Bu süreçte bir ay içinde editöre bilgi vermeyerek dönüş yapılmayan makaleler de ön incelemede reddedilebilir.
  • Ön incelemesi tamamlanan yazılar hakemlere gönderilir.
  • Çeviri, kitap incelemesi gibi “notlar” için de gerekli görülmesi durumunda hakeme gönderilmesine editörler karar verebilir. Ancak hakeme gönderilmeleri bu yayınları hakemli makale statüsüne getirmemektedir.

HAKEM DEĞERLENDİRME SÜRECİ

  • Makaleler gönderilince editör tarafından ön incelemeden geçirilir. Olumsuz sonuçlanırsa ya da eksikler varsa yazara bildirilir.
  • Ön incelemesi olumlu sonuçlanan makaleler için alanında uzman en az iki hakeme davet gönderilir. Prensip olarak her makaleyi üç hakem incelemesinden geçirmekteyiz. Yazarların bu hususu ve oluşabilecek süre uzamasını dikkate alarak makalelerini göndermeleri önem taşımaktadır. Bir makalenin yayınlanabilmesi için en az iki hakemden olumlu rapor gelmesi gerekmektedir. Ancak editörler olumsuz hakem raporundaki gerekçeleri dikkatli inceler ve kesinlikle basılmaması gerektiği yönünde belirtilen görüşleri dikkatli biçimde inceler; bilimsellikten uzak olduğuna dair önemli bulgular sunulursa bunları göz önüne alır ve gerekirse dergi politikası nedeniyle gerekçeleriyle yazara yayınlanamayacağını iletebilir.
  • 10 gün içinde hiçbir şekilde dönüş yapmayan hakemlere hatırlatma gönderilir ve bu süreçte gerekirse yeni bir hakem ataması daha yapılır. Hatırlatmaya da dönüş yapmayan ya da inceleme yapamayacağını belirten, daveti kabul etmeyen hakemlerin daveti iptal edilir ve vakit kaybetmeden yeni bir hakem ataması yapılır.

EDİTÖRLERİN ETİK SORUMLULUKLARI

Editörler, derginin akademik niteliğini, bilimsel güvenilirliğini ve yayın etiğini korumakla yükümlüdür. Bu kapsamda editörlerin temel etik sorumlulukları şunlardır:

  1. Akademik Öncelik ve Alan Uygunluğu: Editörler, makale kabul sürecinde akademik ölçütleri ve bilimsel kaygıları esas alır. Derginin amaç ve kapsamına uygun, ilgili alanlara özgün ve nitelikli katkı sunan çalışmaları değerlendirme sürecine dâhil eder.
  2. Karar Yetkisi ve Sorumluluğu: Bir makalenin kabulü, reddi veya revizyona gönderilmesi konusunda nihai yetki editörlere aittir. Ancak editörler, değerlendirme sürecinde yer alan makalelerle ilgili herhangi bir kişisel, akademik veya kurumsal çıkar çatışması içinde olmamalıdır. Çıkar çatışması ihtimali bulunan durumlarda gerekli şeffaflık sağlanmalı ve süreçten çekilme yoluna gidilmelidir.
  3. Yayın Sürecinin Sağlıklı Yürütülmesi: Dergiye gönderilen makalelerin ön inceleme, hakemlik, editoryal düzenleme ve yayınlama süreçlerinin planlanan süreler içinde, düzenli ve sağlıklı biçimde yürütülmesi editörlerin sorumluluğundadır.
  4. Tarafsızlık ve Ayrımcılık Yasağı: Editörler, tüm makaleleri yalnızca bilimsel içerik, yöntem ve katkı ölçütlerine göre değerlendirir. Yazarların cinsiyeti, ırkı, etnik kökeni, dini inancı, vatandaşlığı veya siyasi görüşleri değerlendirme sürecini hiçbir şekilde etkilemez.
  5. Gizlilik İlkesi: Editörler, hakemlik sürecinin gizliliğini sağlamakla yükümlüdür. Hakemlerin ve yazarların kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur; makalelere ve değerlendirme sürecine ilişkin bilgiler üçüncü kişilerle paylaşılmaz.
  6. İntihal ve Etik İhlallerin Önlenmesi: Yayınlanmak üzere gönderilen tüm makalelerin intihal taramasının yapılması ve akademik etik ihlallerin önlenmesi için gerekli denetimlerin sağlanması editörlerin sorumluluğundadır. Etik ihlal şüphesi bulunan durumlar titizlikle incelenir.
  7. Editoryal Görevlerin Dürüstlüğü: Derginin editoryal yapısında yer alan kişiler, dergiye fiilen katkı sunan kişiler arasından belirlenir. Dergiye akademik veya editoryal katkısı olmayan kişilerin yayın kurulu üyesi, editör veya yardımcı editör olarak gösterilmesinden kaçınılır. Kurulda ve derginin diğer tüm kademesinde göreve getirilen herkesi gizlilik esası konusunda bilgilendirir.

YAZARLARA İLİŞKİN ETİK KURALLAR VE SORUMLULUKLAR

Yazarlar, dergiye gönderdikleri çalışmalarla ilgili olarak aşağıda belirtilen etik ilke ve sorumlulukları kabul ederler:

  1. Yayın Politikası ve Yazım Kurallarına Uyum: Yazarlar, derginin yayın politikası, yazım kuralları ve etik ilkelerini okuduklarını ve kabul ettiklerini; makalelerini bu kurallara uygun biçimde hazırladıklarını taahhüt ederler.
  2. Eş Zamanlı Yayın Gönderme Yasağı: Dergiye gönderilen makalelerin daha önce başka bir dergide yayımlanmamış, eş zamanlı olarak başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmamış ve yayımlanmak üzere gönderilmemiş olduğunu kabul ederler.
  3. Özgünlük ve İntihal Yasağı: Makalenin özgün olduğunu, intihal içermediğini ve herhangi bir kişi ya da kurumun fikri mülkiyet haklarını ihlal etmediğini beyan ederler. İntihal taraması dergi tarafından yapılsa dahi, meydana gelen ihlallerin tüm sorumluluğu yazarlara aittir.
  4. Yazarlık Sırası ve Katkı Sorumluluğu: Yazar sırasının makaleye yapılan bilimsel katkı oranına göre belirlendiğini; tüm yazarların çalışmaya anlamlı katkı sunduğunu ve makalenin tamamından ortak sorumluluk taşıdıklarını kabul ederler.
  5. Bilimsel Dürüstlük ve Veri Etiği: Makalenin bilimsel ve akademik alanlara katkı sunacak nitelikte olduğunu; sahte veri üretme, veri silme, değiştirme, seçici veri kullanımı, bulguları çarpıtma veya yanıltıcı sunum gibi uygulamaların etik ihlal oluşturduğunu kabul ederler.
  6. İzinler ve Etik Onaylar: Gerekli olduğu durumlarda tüm etik kurul izinleri ve yasal onayların alındığını; bu bilgilerin makale içinde açıkça belirtildiğini ve belge olarak yükleme aşamasında dergiye sunulduğunu taahhüt ederler.
  7. Tezden Türetilmiş ya da Konferanslarda sunulmuş Çalışmaların Beyanı: Tez, bildiri, sunum veya benzeri çalışmalardan üretilen makalelerin bu durumunun açıkça belirtileceğini kabul ederler.
  8. Çıkar Çatışması Bildirimi: Olası çıkar çatışmalarının dergiye açık ve doğru biçimde bildirileceğini taahhüt ederler.
  9. Yayın Süreci ve Telif Hakları: Yayın Kurulunun değerlendirme sürecinin tamamlanmasını beklemeyi; yayımlanmasına karar verilen çalışmaların yayın süreci kapsamında gerekli telif haklarını dergiye devretmeyi kabul ederler.
  10. Veri Paylaşımı Yükümlülüğü: Makalede kullanılan verilerin talep edilmesi hâlinde Yayın Kuruluna sunulacağını kabul ederler.
  11. Atıf ve Kaynak Kullanımı: Makalede kullanılan tüm alıntıların uygun biçimde kaynak gösterildiğini; atıf yapılan kaynakların akademik açıdan güvenilir, kabul edilebilir ve tanınır yayınlar olduğunu taahhüt ederler.
  12. Fon ve Destek Beyanı: Varsa, makalede kullanılan fon kaynaklarının ve desteklerin doğru, açık ve eksiksiz biçimde belirtileceğini kabul ederler.
  13. Düzeltme ve İş Birliği Yükümlülüğü: Makale gönderildikten sonra herhangi bir hata fark edilmesi hâlinde derhal editöre bilgi vermeyi; hakem ve Yayın Kurulu tarafından talep edilen düzeltmeleri belirtilen süreler içinde yapmayı taahhüt ederler.
  14. Makale Gönderim Sınırlaması: Makalesi yayımlanan yazarların yeniden makale göndermesi durumunda, makalesinin yayınladığı sonraki iki sayı ardından (1 yıl) ancak yayımlanabilir.

HAKEMLERİN ETİK SORUMLULUKLARI

Hakemler, derginin bilimsel niteliğini ve yayın sürecinin güvenilirliğini korumakla yükümlüdür. Bu kapsamda hakemler aşağıdaki etik ilke ve sorumlulukları kabul ederler:

  1. Tarafsızlık ve Eşitlik İlkesi: Hakemler, tüm makaleleri yalnızca bilimsel içerik ve kuramsal değer temelinde değerlendirir. Yazarların cinsiyeti, ırkı, etnik kökeni, dini inancı, vatandaşlığı veya siyasi görüşleri değerlendirme sürecini hiçbir şekilde etkilemez.
  2. Yapıcı ve Saygılı Değerlendirme: Hakemler, değerlendirmelerini objektif, ölçülü ve yapıcı bir dille yapar; kışkırtıcı, itham edici veya küçümseyici kişisel ifadelerden kaçınırlar.
  3. Uzmanlık, Gizlilik ve Zamanında Değerlendirme: Hakemler, yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul eder ve kendilerine tanınan süre içinde raporlarını tamamlar. Gerekli uzmanlığa sahip olmadıkları, kör hakemlik ilkesine riayet edemeyecekleri veya gizliliği koruyamayacakları durumlarda hakemlik davetini kabul etmez ve durumu zamanında editöre bildirirler.
  4. İçerik Odaklı Değerlendirme: Hakemler, değerlendirmelerini yalnızca makalenin akademik yeterliliği, yöntemi, iç tutarlılığı ve bilimsel katkısı üzerinden yapar.
  5. Gerekçeli ve Açık Raporlama: Hakemler, değerlendirme raporlarında yüzeysel veya muğlak ifadelerden kaçınır. Olumsuz görüş bildirilmesi hâlinde, kararın dayandığı eksiklik ve sorunlar somut ve gerekçeli biçimde ortaya konur. Mümkünse makale metni üzerinde açıklayıcı değerlendirmelerin yapılması ya da rapor dosyası şeklinde gerekçelendirilmesi önem taşımaktadır.
  6. Çıkar Çatışması Bildirimi: Değerlendirme sürecinde herhangi bir çıkar çatışması tespit edilmesi durumunda hakemler, durumu derhal editöre bildirir ve gerekli hâllerde değerlendirme sürecinden çekilirler.
  7. Yayın Etiği ve Benzerlik Bildirimi: Makalenin başka bir çalışmayla ciddi benzerlik taşıdığının veya daha önce yayımlanmış olduğunun tespiti hâlinde editörün bilgilendirileceğini taahhüt ederler.
  8. Gizlilik Yükümlülüğü: Hakemler, makaleye ve değerlendirme sürecine ilişkin tüm bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür. Makaleler ve içerikleri üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Yapay zekâ araçlarına ya da intihal programlarına vs. yüklenemez. Herhangi bir konuda şüphesi olursa mutlaka editöre bildirmelidir.
  9. Bilginin Kötüye Kullanım Yasağı: Hakemler, değerlendirme sürecinde edindikleri bilgileri kendi veya başkalarının yararına kullanamaz; herhangi bir kişi veya kuruluşu dezavantajlı duruma düşürmek ya da itibarını zedelemek amacıyla bu bilgileri kullanamaz.
  10. Etik İhlallerin Bildirimi: Makalenin yayımlanmasını engelleyebilecek nitelikte etik ihlal, intihal, ciddi bilimsel hata veya benzerlik tespit edilmesi durumunda editör bilgilendirilir.
  11. Editoryal Yetkinin Kabulü: Hakemler, makalenin kabulü veya reddine ilişkin nihai kararın Yayın Kuruluna ait olduğunu kabul ederler.
  12. Akademik Kalite Sorumluluğu: Hakemler, dergide yayımlanacak çalışmaların akademik kalitesinin belirlenmesinde temel rol oynadıklarının bilinciyle, bilimsel niteliği artırmaya yönelik sorumlulukla değerlendirme yaparlar.

AÇIK ERİŞİM POLİTİKASI

Kadın/Woman 2000 Dergisinde açık erişim politikası izlenmektedir. Kaynak gösterilerek paylaşımı mümkündür.

GİZLİLİK BEYANI

Dergiye gönderilen yazılardaki veya web sayfasındaki isimler ve eposta adresleri sadece belirtilen amaçları doğrultusunda kullanılacaktır; farklı herhangi bir amaç için veya diğer kişilerin kullanımına açılmayacaktır.