Cornelius Castoriadis’in Agora Metaforu ile Kamusal-Özel Alan Ayrımını Reddeden Feminist Bakış Açılarının Karşılaştırılması
DOI:
https://doi.org/10.33831/cc79sf18Anahtar Kelimeler:
Feminist teori- Temsil- Kamusal alan- Özel alan- AgoraÖz
Bu çalışma, kadınların temsiline ilişkin kamusal-özel alan tartışmalarını feminist teorinin “kişisel olan politiktir” şiarı üzerinden ele alarak siyasal alanın sınırlarının nasıl genişletildiğini sorgular. Feminist teori, temsilin yalnızca kurumsal ve parlamenter düzeyde değil, gündelik yaşam pratikleri ve özel alan düzenlemeleri üzerinden de düşünülmesi gerektiğini savunarak kamusal-özel alan ayrımını reddeder. Makalede bu eleştiri, kamusal alan tartışmaları içerisinde özellikle Cornelius Castoriadis’ın Antik Yunan deneyiminden yola çıkarak yeniden yorumladığı agora metaforuyla ilişkilendirilmektedir; zira Castoriadis’a göre agora, özel ile kamusalı birbirine bağlayan ve yurttaşların doğrudan katılımıyla kamusal meseleleri tartışıp karara bağladıkları üçüncü bir “karşılaşma” alanını temsil etmektedir. Ne var ki Castoriadis’in Antik Yunan referansına dayanarak açıkladığı kamusal alan tarihsel olarak kadınları, yabancıları ve köleleri dışlayan bir siyasal düzeni temel almaktadır. Bu durumda feminist teori bir adım ileriye giderek kamusal alanın kimlere ve hangi konulara açık olduğuna ilişkin bir sorgulama yürütür. Antik Yunan deneyiminin de gösterdiği üzere kadınların kamusal alandan başından beri dışlanmış olmasını eleştirir.
Referanslar
Arendt, H. (1994). İnsanlık Durumu, (Çev. B. S. Şener). İstanbul: İletişim Yayınları.
Aristoteles. (2013). Politika, (Çev. M. Temelli), İstanbul: Ark Yayıncılık.
Bauman, Z. (2000). Siyaset Arayışı. (Çev. T. Birkan). İstanbul: Metis Yayınları.
Bauman, Z. (2005). Bireyselleşmiş Toplum. (Çev. Y. Alogan). İstanbul: Ayrıntı Yayınları
Beauvoir, S. (2025). İkinci Cinsiyet: Yaşanmış Deneyim II. Cilt, (Çev. G. A. Savran), İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 8. Baskı.
Benhabib, S. (2017). “Feminizm ve Postmodernizm: Huzursuz Bir İttifak”, (Çev. F. E. Sezer), (Ed. Ö. D. Gürkan), Çatışan Feminizmler: Felsefi Fikir Alışverişi içinde, ss. 25-43.
Butler, J. (2018). Cinsiyet Belası: Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. (Çev. B. Ertür). İstanbul: Metis Yayınları.
Castoriadis, C. (2021). Dünyaya, İnsana ve Topluma Dair, (Çev. H. U. Tanrıöver), İstanbul: İletişim Yayınları.
Fraser, N. (2014). “Tanınma Politikasını Yeniden Düşünmek”, (Çev. F. Mollaer), (Ed. F. Mollaer), Kimlik Politikaları: Özdeşlik, Tanınma ve Farklılık içinde, ss.259-274.
Friedan, B. (1963). The Feminine Mystique, New York: W. W. Norton & Company.
Habermas, J. (2015). Kamusallığın Yapısal Dönüşümü. (Çev. T. Bora, M. Sancar). İstanbul: İletişim Yayınları.
Hanisch, C. (1969), “The Personal is Political”, https://carolhanisch.org/CHwritings/PIP.html adresinden 28.04.2026 tarihinde erişildi.
Hekman, S. (2000). “Beyond Identity: Feminism, identity and identity politics”. Feminist Theory, 1/3: 289-308.
hooks, B. (2016). Feminizm Herkes İçindir: Tutkulu Politika, (Çev. E. Aydın, B. Kurt, Ş. Özgün, A. Yıldırım), İstanbul: Bgst Yayınları.
Lee, L. M. T. (2007). “Rethinking the Personal and the Political: Feminist Activism and Civic Engagement”. Hypatia. 22/4: 163-179.
Locke, J., (2013), Hükümet Üstüne İkinci Tez, (Çev. A. Doğan). İzmir: İlya Yayınevi.
Millett, K. (2024). Cinsel Politika, (Çev. S. Selvi), İstanbul: Can Yayınları.
Mouffe, C. (1995), “Feminism, citizenship, and radical democratic politics”, L. Nicholson ve S. Seidman. (Ed.), Social Postmodernism: Beyond Identity Politics, UK: Cambridge University Press, ss.315-331.
Mouffe, C. (2013), Siyasal Üzerine, (Çev. M. Ratip), İstanbul: İletişim Yayınları.
Neuman, L. W. (2020, Toplumsal Araştırma Yöntemleri: Nitel ve Nicel Yaklaşımlar (Cilt 1), (Çev. Ö. Akkaya), Ankara: Siyasal Kitabevi.
Okin, M. S. (1989), Justice, Gender, and the Family, New York: Basic Books.
Pateman, C. (2017). Cinsel Sözleşme, (Çev. Z. Alpaer), İstanbul: BGST Yayınları.
Phillips, A. (2012). Demokrasinin Cinsiyeti (2. Baskı). (Çev. A. Türker). İstanbul: Metis Yayınları.
Sennett, R. (2019). Kamusal İnsanın Çöküşü. (Çev. S. Durak, A. Yılmaz). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Silier, Y. (2013), “John Stuart Mill”, Siyaset Felsefesi Tarihi: Platon’dan Zizek’e (ed. Ahu Tunçel, Kurtul Gülenç), Doğu Batı Yayınları, s. 406-424.
Young, M. I. (1995). “Gender as a seriality: thinking about women as a social collective”. L. Nicholson, S. Seidman (Ed.), Social Modernism: Beyond Identity Politics. UK: Cambridge University Press: 187-215.
Young, M. I. (2000), Inclusion and Democracy, New York: Oxford University Press.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2026 Kadın/Woman 2000, Journal for Women's Studies
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Authors who publish with this journal agree to the following terms:
- Authors retain copyright and grant the journal right of first publication, with the work [6 months] after publication simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal.
- Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.
- Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access)
